Ana Sayfa / Tarih / Artvin Tarihi

Artvin Tarihi

Artvin Tarihi

artvin Doğu Karadeniz dağlarını derin bir şekilde yaran Çoruh vadisinin sol yamacında 230-110 rakımı arasında, meyilli bir arazide kurulmuştur. M.Ö.2000 yıllarından kalan kalıntılara rastlanmaktadır. M.Ö.IX. yüzyılda Urartu hakimiyetine girmiş,I. yüzyılda Pontus Krallığına katılmış,V. yüzyılda, Bizans egemenliğine geçmiş,646 yıllarında halife Hz.Osman döneminde islam topraklarına katılmış, Bizanslılarla islam orduları arasında birkaç defa el değiştirmiş,bu değiştirmelerde Artvin nüvezi teşkil edilmiştir

müslüman ordularının akınlarını gözetlemek için 939 yılında artvin, Livane Kalesi yapılmıştır artvinde 1068 yılından itibaren Selçuklu hakimiyeti başlamış,daha sonraları Gürcülerin eline geçmiş, tekrar Selçuklu hakimiyetinde Artvin yöresi Azerbaycan atabegleri idaresinde kalmış, XIII. yüzyılda da Moğol ve ilhanlı istilalarına uğramış, XV.yüzyılda Akkoyunlu Osman Bey Çoruh boyların inmiş, Uzun Hasan ise bu toprakları Akkoyunlu hakimiyetine almıştır.Bölge daha sonra Gürcü istilasına uğrayınca Artvin Beyleri trabzon Valisi Yavuz Sultan Selim'den yardım isteyerek Gürcüleri kovmuşlardır.

Kanuni döneminde erzurum Beylerbeyi Dulkadirli Mehmet han Yusufeli ve artvini alarak Livane Sancağı kurup1536-1537 Erzurum Beylerbeyliğine bağlanmıştır.1578'de Osmanlı iran mücadelesi sırasında Osmanlı hakimiyeti sağlanmış, Çıldır eyaleti kurulunca da Artvin buraya bağlanmış, Livane Sancağı da merkez olmuştur. XIX.yüzyıla kadar Türk'lerin elinde kalan Artvin iki defa Rus işgaline uğramıştır. haziran 1828 'de imzalanan edirne Muahedesi ile Ahıska Ruslara terk edilince, Çıldır eyaletinin bozulması üzerine Artvin trabzon eyaletinin Batum sancağına bağlı Livane kazası merkezi olmuştur.

1877-1878 Osmanlı Rus savaşı sonuna kadar sürmüş, 5 mart 1878 tarihinde imzalanan Ayestefanos antlaşması ile Batum, kars ardahan, Eleşkirt, Beyazıt ve Artvin Ruslara Savaş tazminatı olarak bırakılmıştır.Bölge halkını yıldıramayacağını anlayan Ruslar,3 Mart 1918 tarihinde yapılan Brest Litavsk barışı ile halk oylaması sonucu %99'dan fazlası Türk hakimiyetini istemeleri neticesi Artvin savaşsız olarak Türklere bırakılmıştır.I. dünya savaşı sonuna kadar işgalde bulunan Artvin halkı 1914 Kasımında direnişe geçerek Yüzbaşı ismail Bey komutasında Melo sınır taburu şehir ve çevresini Ruslardan bir süre de olsa temizlemiştir.

2 kasım 1914'de 18 aralık 1917'de imzalanan erzincan ateşkes anlaşmasıyla Ruslar 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı öncesi sınırlarına çekilmiştir. Artvin Osmanluların elinde kalmış, imzalanan Mondros mütarekesi ile Artvin Osmanlıların elinde kalmış, imzalanan Mondros mütarekesi ile Artvin tekrar boşaltılmış, 17 Aralık 1918'de ingilizler tarafından işgal edilmiş,ingilizler çekilirken de şehir Gürcistan'a bırakılmıştır.

Bu badirelerden sonra artvin, tbmm Hükümetinin yoğun çabalarıyla 7 Mart 1921 sabahı Gürcülerin çekilmesiyle Türk topraklarına dahil edilmiştir. Artvin 4,5 ay süreyle ardahan Sancağına bağlı kalmış,7 temmuz 1921'de Artvin Sancağı kurulmuş, 1924'de Türkiye idari Teşkilatı değişikliğiyle vilayet olmuştur. 1 Haziran 1933 tarihinde Artvin vil ayeti kaldırılarak ,merkezi rize olan Çoruh vilayetine kaza olarak bağlı kalmıştır.

4 ocak 1936'da Çoruh vilayeti merkezi Artvin olmuş,20 yıl süreyle kullanılan Çoruh adı 1956 yılında Artvin olarak değiştirilmiştir

Ayrıca kontrol et

Körfez Savaşı

Körfez Savaşı ABD öncülüğünde, ingiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Suriye, Mısır gibi 28 devletin askeri koalisyonuyla …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir