Bir tüccar diyelim toptancıdan mal aldı. Bunun karşılığını bütünüyle para olarak ödeyemezse, arta kalan miktarı için bono imzalar.

• Bono borcun belli bir tarihte ödeneceğini belirten bir belgedir.

Kararlaştırılan gün gelince borçlu tüccar borcunu öder, imzaladığı bonoyu geri alır. Yalnız, bu iş, genellikle, banka aracılığıyla yapılır. Bankaların gördükleri birçok iş arasında bono ödemeleri de önemli yer tutar.

Tüccar, borçlusundan aldığı bonoyu hesabı olan bankaya verir, zamanı gelince ödenecek paranın da bankadaki hesabına eklenmesini ister. Bundan sonra bononun ödenip ödenmemesiyle artık banka ilgilenir, ödenirse parayı tüccarın hesabına geçirir, durumu kendisine bildirir, ödenmezse bunu da gene tüccara bildirir. O zaman iş mahkeme yoluyla borcun ödetilmesine kalır.

Bono kırmak ne demek ?

Bir de bononun kırdırılması söz konusu olur. Elinde bir bono bulunan bir tüccar düşünelim. Bu tüccar bononun ödenme tarihini beklemeden parasını almak isterse gene bankaya başvurur.

Banka bonoyu alır, tüccara parasını Öder. Zamanı gelince de para bankanın olur. Ancak, banka bu işi yapmak için tüccardan belli bir ücret alır. Bu ücret bononun değeriyle, ödeneceği zamanla (vade’si ile) orantılıdır. Bir faiz hesabı yapılır, banka kendi payını keser, geri kalanını tüccara öder.

Bunlar gibi daha bir yığın örnek sayılabilir. Kısaca söylemek gerekirse her bilim dalı gibi aritmetik de, geometri de hayatta sık sık kullandığımız yardımcılarımızdır.

Ticarette aritmetik

Bundan başka ticaret hayatında da aritmetiğin çok önemli bir yeri vardır. Aritmetik işlemleri yapılmadan ticaret yapılamaz. Bütün alışverişler, banka işlemleri, vergilerin hesaplanması, ödenmesi, belediyelerin bizlere sağladığı elektrik, su, havagazı, otobüs gibi kolaylıklar, tren, vapur, uçak tarifeleri, ücretleri… hepsi, hepsi aritmetik yardımıyla hesaplar yapılarak gerçekleştirilebilir.