Nedir ve Nasıl

Öksürük, aksırık, horlama, esneme, hıçkırık da birer solunum hareketidir.
ÖKSÜRÜK. — Kimi vakit, gırtlağımıza, soluk borusuna, ya da bronşlarımıza yabancı  cisimler girer.  Bunları  çıkarmak için, derin derin soluk alırız. Bunun sonucu olarak da, gırtlağımızdaki ses aralığı kapanır. Birdenbire, zorla soluk verince, ses aralığı yeniden açılır; böylece yabancı cisim de dışarı atılmış olur. İşte buna öksürük deriz.
AKSIRIK. [...]

Hava basıncının artması da solunumu etkiler. Su altında, örneğin köprü yapımında çalışanlarda, denizaltıcılarda, yüksek hava basıncının yol açtığı solunum bozuklukları görülür. Çünkü, deniz yüzeyinin altındaki yerlerde, hava basıncına su basıncı da eklenir. Bu su basıncı, her 10 metre derinlikte, l atmosfer kadar artar.
Su altında çalışacak kimseler su dibine özel odacıklar içinde indirilirler. Bu odaların basıncı, [...]

Kan dolaşımıyla solunum arasında sıkı bir bağlılık vardır.
•    Büyük kan dolaşımı dokularımıza, hücrelerimize besin, oksijen taşır; dokularımızda biriken karbondiyoksiti, su, sidik gibi zararlı maddeleri de alır, karbondiyoksiti akciğerlere, sidiği böbreklere, suyu ter bezlerine, böbreklere götürerek, vücuttan dışarı atılmalarını sağlar.
•    Küçük kan dolaşımının görevi ise, kirli kanın akciğerlerde temizlenmesini sağlamaktır. Akciğerlere gelen kirli kanın karbondiyoksidi, temizlenerek, [...]

Bildiğimiz gibi, gazlar yüksek basınçtan alçak basınca doğru akarlar. Değişik basınçta iki kap bir boruyla birbirine bağlanırsa, iki kaptaki basınç eşit oluncaya kadar, gaz molekülleri yer değiştirirler. Buna gaz yayılması denir.
Akciğer keseciklerinde, kılcal damarların çeperlerindeki oksijen karbondiyoksit alışverişi de, işte gazların bu yayılma özelliği sayesinde meydana gelir.
Oksijen basıncı akciğer keseciklerinde daha yüksek, kanda daha azdır; [...]

Solunum aygıtım meydana getiren organları gözden geçirdikten sonra, şimdi de solunum olayını inceleyelim.
Solunum iki türlüdür: 1) Dış solunum; 2) İç solunum.
Dış solunum. — Akciğerlerde olur. Oksijen havadan kana geçer, kandaki karbondiyoksit dışarıya atılır.
İç solunum. — Kanla dokular arasında olur. Oksijen kılcal damarlardaki kandan dokulara girer, karbondiyoksit de dokulardan kana geçer.
NASIL SOLUK ALIR, VERİRİZ?
Göğüs kafesinin genişlemesi [...]

Göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran yassı, geniş kasa diyafram adı verilir. Diyafram kubbe biçimindedir. Çıkıntılı yanı akciğerlere, çukur yüzü karın kovuğuna dönüktür.
Diyafram kubbesinin üst bölümü içeriye doğru basıktır. Bu basıklık, diyaframı iki ayrı kubbeye ayırır. Sağdaki kubbe soldakinden daha yüksektir.
Diyafram, solunum hareketini sağlayan organların başında gelir. Kasılıp gevşemesi göğüs boşluğunun genişleyip daralmasını sağlar.

Akciğerler, biri sağda, biri solda olmak üzere, iki tanedir. Sol akciğer, derin bir yarıkla, iki parçaya ayrılmıştır. Daha çok gelişmiş olan sağ akciğer ise, gene derin iki yarıkla, üç parçaya bölünmüştür. Bu parçalardan her birine lop denir.
Akciğerlerimiz, küçük küçük hava odacıklarından meydana gelmiştir. Bu odacıklara da lopçuk adı verilir. Lopçuklar, çapı 0.3 mm.’yi geçmeyen keseciklere [...]

Soluk borusu akciğer hizasına gelince, iki kola ayrılır. Bunlara bronş denir. Bronşlar solunum aygıtının en önemli bölümlerinden biridir. Bronşlar, akciğere girdikten sonra, daha ince borucuklara ayrılırlar; bunlara da bronşçuk adı verilir. Bronşçukların herbiri hava kesecikleri’yle sona erer. Hava kesecikleri ince zardan yapılmıştır; çevrelerinde kılcal damarlardan örülmüş kılcal bir ağ vardır. Bu keseler ancak mikroskop altında [...]

Soluk   borusu gırtlağın   uzantısıdır. Göğüs boşluğunda iki kola ayrılır; bunlara bronş denir. Soluk borusunun görevi havayı akciğerlerimize ulaştırmaktır.
Soluk borusu üst üste 16 kıkırdak halkadan meydana gelmiştir. Uzunluğu herkesin yapısına göre değişirse de, genellikle erkeklerde 12, kadınlarda 11 santimdir. Enine çapı da, ortalama 2 sm. kadardır.
Soluk borusu iç içe iki tabakadan meydana gelmiştir: 1) Dış tabaka; [...]

BÜTÜN canlı varlıkların yaşamak  için oksijene ihtiyaçları vardır. Canlılar havadan oksijen gazı alıp vücutlarında yakarlar, karbondiyoksit gazı çıkarırlar, işte vücudumuza gerekli oksijeni sağlamak için yaptığımız bu gaz alışverişine solunum, bu işi yapan organlara da solunum aygıtı (sistemi) denir.
Solunum aygıtı şu organlardan meydana gelmiştir: 1) Burun, geniz; 2) Gırtlak; 3) Soluk borusu; 4) Bronşlar; 5) Akciğerler; [...]